• img1
  • img2
  • img3
  • img5
  • img4

1η Απριλίου 1955

Η Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ) ήταν οργάνωση των Ελληνοκυπρίων που έδρασε κατά την χρονική περίοδο 1955-1959 για την ελευθερία της Κύπρου από την Βρετανική κυριαρχία, εθνική αυτοδιάθεση και την ένωσή της με την Ελλάδα. Ο Αγώνας της ΕΟΚΑ ξεκίνησε την 1η Απριλίου 1955 με εκρήξεις βομβών στις κυριότερες πόλεις της Κύπρου και αιφνιδίασε τις Βρετανικές Αρχές αλλά και τον Κυπριακό λαό. Την ίδια μέρα κυκλοφόρησε το πρώτο φυλλάδιο του Αρχηγού της ΕΟΚΑ για το σκοπό του Αγώνα.

Οι νέοι, μαθητές και εργαζόμενοι, έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο στον Αγώνα με τα ηρωικά κατορθώματα τους. Μερικοί φοιτητές του Πανεπιστημίου Αθηνών, εκπαιδευμένοι στη χρήση των όπλων, διέκοψαν τις σπουδές τους, πήγαν στην Κύπρο και εντάχθηκαν στην ΕΟΚΑ. Ο Κυβερνήτης Άρμιτεϊτζ, εφαρμόζοντας το νόμο της 15ης Ιουλίου 1955 για προσωποκράτηση ατόμων χωρίς δίκη, έστειλε αρκετούς Κυπρίους στα κρατητήρια. Η ΕΟΚΑ, ενισχυόμενη συνεχώς με νέα μέλη, έπληττε με επιτυχία τις δυνάμεις ασφαλείας.

 

 

 

 

1η  Απριλίου 1955

Κύριε Διευθυντή, αγαπητοί συνάδελφοι, μαθητές και μαθήτριες,

Πριν εξήντα ένα  χρόνια οι Ελληνες Κύπριοι εξεγέρθηκαν κατά της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, προσπαθώντας να αποσπάσουν την ποθητή ελευθερία τους . Απέναντι στο απελευθερωτικό αίτημα των Κυπρίων, η αποικιακή υπερδύναμη πρόταξε , στις παραμονές του αγώνα , το κυνικό «Ουδέποτε» ( ότι δηλαδή η ΚΎΠΡΟΣ θα έμενε για πάντα Βρετανική αποικία λόγω της στρατιωτικής της σημασίας ) ρίχνοντας ουσιαστικά το γάντι για την ένοπλη αντίσταση.
Το Κυπριακό πολιτικό αίτημα , η ένωση του νησιού με την Ελλάδα , είχε εκφραστεί  μέχρι το 1955 με πολλούς τρόπους. Με θορυβώδεις διαδηλώσεις και συλλαλητήρια , την υποβολή ενωτικών υπομνημάτων και ψηφισμάτων , την αποστολή πρεσβειών στο Λονδίνο  , με τα Οκτωβριανά του 1931 .
Η αγγλική αποικιακή πολιτική δεν άφηνε άλλη εκλογή στον κυπριακό λαό εκτός από τον ένοπλο αγώνα. Για το σκοπό αυτό ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος  Γ΄ και ο   Κύπριος συνταγματάρχης Γεώργιος Γρίβας, μαζί με άλλα πρόσωπα από την Κύπρο και την Ελλάδα ,ίδρυσαν στην Αθήνα την  (Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών ) ΕΟΚΑ , με στόχο την απελευθέρωση του νησιού.
Ο πυρσός της ελευθερίας που πρωτάναψε στην Αθήνα έφθασε στην Κύπρο.
Την άνοιξη του 1953 οργανώθηκε στη Χλώρακα η πρώτη ομάδα αγωνιστών. Μέλη της ομάδας αυτής παρέλαβαν στις 5 Μαρτίου 1954, το πρώτο φορτίο όπλων, που έφθασε με το πλοιάριο Σειρήν και πλοίαρχο τον Ευάγγελο Κουταλιανό.
  Την 1 Απριλίου 1955  η ένοπλη αντίσταση του Κυπριακού λαού για ελευθερία έχει αρχίσει.
Ο πρώτος χρόνος του αγώνα απέδειξε την αποφασιστικότητα των αγωνιστών της οργάνωσης , πού είχαν την καθολική και αμέριστη συμπαράσταση του κυπριακού λαού αλλά συνοδεύτηκε από πολλές διπλωματικές και πολιτικές εξελίξεις. Οι πιο σημαντικές ήταν ,η Τριμερής Διάσκεψη του Λονδίνου,
Τα Σεπτεμβριανά στην Κωνσταντινούπολη, η έλευση στην
Κύπρο του Χάρντινγκ, και η εξορία του Αρχιεπισκόπου  Μακαρίου στις Σεϋχέλλες. Η Βρετανική πλευρά συνέχισε την αδιάλλακτα σκληρή στάση της και στις 10-5-1956 απαγχονίστηκαν στη Λευκωσία οι μαχητές της ΕΟΚΑ  Μιχαήλ Καραολής 22 χρόνων και Ανδρέας Δημητρίου 23 χρόνων.Οι δύο απαγχονισθέντες τάφηκαν σε χώρο του περιβόλου των κεντρικών φυλακών, ο οποίος έμελλε να φιλοξενήσει τα σώματα πολλών ηρώων , γιατί η τέλεση των κηδειών τους στις γενέτειρες τους εγκυμονούσε για τους Βρετανούς,κίνδυνο λαικών  εκδηλώσεων υπέρ της οργάνωσης .Το μικρό κοιμητήριο ονομάστηκε από το λαό Φυλακισμένα Μνήματα.
Μια μεγάλη μορφή του αγώνα ο Κυριάκος Μάτσης συλλαμβάνεται από τους Άγγλους και αποστέλλεται στα φοβερά ανακριτήρια της Ομορφίτας .Ο Χάρντινγκ  του προσφέρει το μυθικό ποσό των 500 000 λιρών αν αποκαλύψει που κρυβόταν ο Διγενής. Πλανήθηκε όμως ο Άγγλος Στρατάρχης και ο ιδεολόγος αγωνιστής ,παρά τα φρικτά βασανιστήρια που είχαν προηγηθεί,απάντησε με τη χαρακτηριστική αρχαιοελληνική αξιοπρέπεια και λεβεντιά. «Στρατάρχα μου ,ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα αλλά περί αρετής».
Η νεολαία δεν έμεινε έξω από αυτό τον αγώνα .οι μαθητές συμμετέχουν στις μεγάλες διαδηλώσεις και στις συγκρούσεις του Παγκυπρίου Γυμνασίου Λευκωσίας και των άλλων πόλεων εναντίον  Βρετανών στρατιωτών.
Το Μάρτιο του 1957 τρεις μεγάλοι εθνομάρτυρες της ελευθερίας  δίνουν τη ζωή τους για την πατρίδα.
Ο ΑΕΤΌΣ του Μαχαιρά, Γρηγόρης Αυξεντίου ,γίνεται ολοκάυτομα μέσα στο κρυσφύγετο του ,πολεμώντας μόνος εκατοντάδες άγγλους στρατιώτες . Ο έφηβος μαθητής ΕΥΑΓΌΡΑΣ Παλληκαρίδης απαγχονίστηκε και έμελλε να αποδειχθεί ο νεαρότερος και ο τελευταίος στη σειρά των εκτελεσθέντων από τους Βρετανούς.
Στην Κισσόνεργα  θυσιάζεται στο βωμό της Ελευθερίας ο Χρήστος Κκέλης στα 23 του χρόνια.
Τον Σεπτέμβριο του  1958  σε μια από τις μεγαλύτερες και τελευταίες  μάχες του Αγώνα,  στη μάχη του Αχυρώνα του Λιοπετρίου που έχει χαρακτηριστεί σαν νέο «χάνι της Γραβιάς» σκοτώνεται ο δάσκαλος Φώτης Πίττας μαζί με άλλα τρία ηρωικά παλικάρια.
Στον διπλωματικό τομέα η Βρετανία φέρεται αποφασισμένη να εφαρμόσει το διχοτομικό σχέδιο Μακμιλλαν γεγονός που επισπεύδει τις εξελίξεις και οδηγεί την Ελληνική πλευρά στην αποδοχή της ανεξαρτησίας.
Η τελευταία πράξη του δράματος παίχθηκε στο Λονδίνο στις 17-19 Φεβρουαρίου 1959, όπου οι εμπλεκόμενοι στο πρόβλημα υπέγραψαν και επικύρωσαν τη συμφωνία για την Κυπριακή Ανεξαρτησία .
Ο Μακάριος όταν θα φτάσει στην Κύπρο, την 1 Μαρτίου μιλώντας σε ένα  πρωτοφανές σε πλήθος συλλαλητήριο κατά την υποδοχή του ,θα δώσει με μια ενθουσιώδη ομιλία νέο έναυσμα στα επινίκια. Έλεγε μεταξύ άλλων. «Τα νέφη της δουλείας διελύθησαν και ήλιος ελευθερίας καταυγάζει τους Κυπριακούς ουρανούς. Νύχτα αιώνων παραχωρεί ήδη την θέσιν της εις το γλυκύ φώς της ημέρας και αθάνατον,από τα βάθη της μακρινης ιστορίας αναδύεται τοπνεύμα των προγόνων μας ,δια να μεταφέρη το μέγα μήνυμα ΝΕΝΙΚΗΚΑΜΕΝ».
Ο άλλος πρωταγωνιστής του αγώνα ο Γ. Γρίβας Διγενής κυκλοφόρησε στις 9-3- 1959. την τελευταία του προκήρυξη ως αρχηγός της ΕΟΚΑ , όπου ανέφερε ότι όποιος δεν αποδεχόταν τις συμφωνίες Ζυρίχης Λονδίνου ,θα δίχαζε το λαό, ….  Και κατέληγε ως εξής . «Το κατ’ εμέ  είναι προτιμοτέρα η λύσις αύτη έστω και εάν δεν είναι εκείνη που αναμέναμεν και η οποία θα ικανοποίει τους πόθους μας, παρά ο εθνικός διχασμός, γιατί σε έναν τέτοιον διχασμόν, θα τα χάσομεν όλα….»  Έτσι τέλειωσε ο αγώνας του Κυπριακού λαού, το Έπος  της ΕΟΚΑ που  ενθουσίασε το Πανελλήνιον και συγκίνησεν το Παγκόσμιον.